[ March 05, 2005 ] سکه شمارهوشمند

مخابرات ، بقاع متبرکه و سازمان هاي خيريه ، مراکزي هستند که سروکار زيادي با سکه دارند. در اين مراکز، روزانه مقادير زيادي سکه جمع آوري مي شود که شمارش آنها کاري بس دشوار و وقتگير است. شمارش دستي حجم انبوهي سکه ، علاوه بر آن که به کندي و همراه با خطاي زياد انجام مي گيرد ، مي تواند موجب بروز بيماري هاي مختلف در افراد سکه شمار شود که ازجمله مي توان به بيماري هاي قارچي و پوستي ، به علت تماس مستقيم سکه هاي آلوده به دست ، آرتروز گردن به علت نگه داشتن طولاني مدت گردن در يک حالت و نيز بيماري هاي ريوي ، به دليل تنفس در محل نگهداري سکه هاي آلوده به گرد و غبار، اشاره کرد.
يکي از صنعتگران مبتکر کشورمان با طراحي و ساخت دستگاه سکه شمار ، اين مشکل را تا حدودي حل کرده است ؛ سيستمي کاملا ديجيتالي که قابليت شمارش 24 هزار عدد سکه در ساعت را دارد.
گفتگوي ما را با خسرو مسعودي ، عضو جامعه مخترعان و مبتکران کشور و سازنده اين ماشين هوشمند بخوانيد.

دستگاه سکه شمار از چه بخشهايي تشکيل شده و وزن و ابعاد آن دقيقا چقدر است؟

اين دستگاه 16 کيلوگرمي از 2 بخش مکانيکي و رايانه اي تشکيل شده و ابعاد آن 72*31*42 سانتيمتر است.

شمارش سکه ها در اين سيستم با چه سرعتي انجام مي گيرد؟

سيستم جديد قادر به شمارش 400 عدد سکه در دقيقه است که اين ميزان ، طبق آمار به دست آمده با کار بي وقفه 4 نفر نيروي انساني در طول روز برابري مي کند.

ويژگي قابل توجه اين دستگاه چيست؟

اين دستگاه سکه شمار به طور کلي هوشمند است و در صورت بروز مشکل مثل گيرکردن سکه در آن و لزوم انجام سرويس هاي مورد نياز ، به طور اتوماتيک خاموش مي شود و اين مساله را به صورت تصويري اطلاع مي دهد.

درباره مراحل تشخيص ، تفکيک و شمارش سکه ها در اين ماشين هوشمند توضيح دهيد.

ابتدا تمامي سکه ها به صورت مخلوط داخل محفظه اي کاسه مانند ريخته مي شوند. سپس به وسيله چرخش يک ديسک پلاستيکي (از جنس پلي اورتان و ضد سايش) با آسانسورهاي کوچک روي ديسک به سمت بالا برده مي شوند و روي ريل هدايت کننده به حرکت درمي آيند. در اين قسمت ، سنسورهاي شناسايي کننده (هوشمند) به تمامي سکه هاي وارد شده اي که از قبل تعريفي از آنها در حافظه دارد ، اجازه عبور مي دهد. پس از اين مرحله ، سکه ها بر مبناي ارتفاع قد (قطر دايره) و نوع آلياژ به کار رفته در آنها تفکيک مي شوند.
رايانه دستگاه از سکه ها در حين حرکتشان کدبرداري و پس از تطابق کدهاي دريافتي با کدهاي تعيين شده ، آنها را شمارش مي کند.
در اين مرحله هرکدام از سکه ها با عبور از قسمتي به نام آبشار پول وارد محفظه هاي مربوط به خود مي شود و در نهايت تعداد هر نوع از سکه ها و نيز جمع کل آنها روي صفحه نمايشگر (LCD)ثبت مي شود.

اگر شي ء سکه مانند يا سکه اي غير رايج در داخل محفظه دستگاه بيفتد ، آيا امکان تشخيص آن براي دستگاه وجود دارد؟

بله ، حافظه اين سيستم هوشمند براساس برنامه داده شده به آن عمل مي کند ، يعني مثلا زماني که مشخصات سکه هاي رايج در کشور ايران به حافظه آن داده مي شود. فقط سکه هاي رايج ايراني اجازه عبور و شمارش در دستگاه را خواهند داشت و سکه هاي غيررايج ، سکه هاي رايج در کشورهاي ديگر و يا اشياي سکه مانند توسط قسمتي به نام شوتگر با سرعتي معادل 360 هزار کيلومتر در ثانيه (سرعت حرکت نور) به محفظه مخصوصي هدايت مي شوند.

اين ماشين سکه شمار از لحاظ کيفيت ، قابليت و قيمت در مقايسه با نمونه هاي موجود خارجي چه وضعيتي دارد؟

اين ماشين نه تنها از لحاظ کارايي و کيفيت در سطح نمونه هاي خارجي است ، بلکه به جرات مي توان گفت باتوجه به بيشترين تنوع سکه در کشور (18نوع سکه) اين دستگاه قدرت و کارايي بيشتري براي شمارش ، حساسيت بالاتري براي تشخيص سکه ها و نيز دوام کافي در برابر حجم انبوه سکه ها دارد. استفاده از قطعات ضدسايش در قسمتهايي که در معرض کوبش و برخورد سکه ها قرار دارند و نيز استفاده از موتور گيربکس قوي ، تاييدي بر اين مدعاست.
قيمت اين دستگاه - که تا يکي دو ماه آينده آماده ارائه به کاربران خواهد بود - 12 ميليون ريال است ، در صورتي که قيمت يکي از نمونه هاي خارجي آن 32 ميليون ريال يعني تقريبا 2.5 برابر بوده و اين مبلغ بدون سود واردکننده و نيز ترخيص گمرک است.

آيا مراحل ساخت اين دستگاه به پايان رسيده است؟

بله. در حال حاضر ساخت ماشين هوشمند سکه شمار به اتمام رسيده است. البته تحقيقات اوليه اين طرح از اواخر سال 81 آغاز شد و کار ساخت آن شامل آناليز تمامي قطعات ، ساخت تمامي قالبها، ساخت کيبورد و بورد اصلي سنسورهاي هوشمند تا آبانماه امسال به طول انجاميد.

روزنامه جام جم

زهره اسماعيلي